من و اسلام (فصل نو)

اللهُمَّ أَدْخِلْ عَلَى أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ. اللهُمَّ أَغْنِ کُلَّ فَقِیرٍ. اللهُمَّ أَشْبِعْ کُلَّ جَائِعٍ. اللهُمَّ اکْسُ کُلَّ عُرْیَانٍ. اللهُمَّ اقْضِ دَیْنَ کُلِّ مَدِینٍ. اللهُمَّ فَرِّجْ عَنْ کُلِّ مَکْرُوبٍ. اللَّهُمَّ رُدَّ کُلَّ غَرِیبٍ. اللَّهُمَّ فُکَّ کُلَّ أَسِیرٍ. اللَّهُمَّ أَصْلِحْ کُلَّ فَاسِدٍ مِنْ أُمُورِ الْمُسْلِمِینَ. اللَّهُمَّ اشْفِ کُلَّ مَرِیضٍ.

اللَّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنَا بِغِنَاکَ. اللَّهُمَّ غَیِّرْ سُوءَ حَالِنَا بِحُسْنِ حَالِکَ. اللَّهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ وَ أَغْنِنَا مِنَ الْفَقْرِ. إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ.

https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/283984/

خدایا بر اهل قبور شادی و سرور وارد کن. خدایا هر فقیری را بی‌نیاز گردان. خدایا هر گرسنه‌ای را سیر کن. خدایا هر برهنه‌ای را بپوشان. خدایا قرض هر بدهکاری را ادا کن. خدایا مشکل هر گرفتاری را برطرف فرما. خدایا هر دورافتاده‌ای (از وطن) را بازگردان. خدایا هر اسیری را آزاد کن. خدایا هر فسادی از امور مسلمانان را اصلاح فرما. خدایا هر بیماری را شفا ده.

خدایا نیاز و بینوایی ما را با بی‌نیازی خودت جبران کن. خدایا بدی حال ما را به خوبی حال خودت (یا به حال نیکوی خود) تغییر ده. خدایا قرض را از ما ادا کن و ما را از فقر بی‌نیاز گردان. که تو بر هر چیزی توانایی.

نکته:

یکی از دعاهای کوتاه ماه رمضانه که سفارش شده پس از هر نماز واجبت بخونی؛ یعنی روزی ۵ بار. البته اینقدر جامعیت داره که می‌شه هر زمانی از سال خوند و از برکتش بهره برد.

"شیخ عباس قمی" در "مفاتیح الجنان" حدیثی رو آورده که پیامبر با تعبیر خاصی روی این دعا تاکید می‌کنه: «حق تعالى گناهان او را تا روز قیامت‌ بیامرزد».

اگر همین دعا رو در این ماه رمضون و پس از نمازهام بخونم، تا روز قیامت هر غلطی بکنم بخشیده می‌شه؟ حرف عجیب و بزرگیه و قابل تامل. به این فکر کردم که چطوری به حکمت وعده پیامبر راستگو، پی ببرم. مگه این دعای مختصر چی داره که اینقدر بزرگه و اثر داره؟

مرور گذرا بر متن دعا کنیم تا با سبک و سیاقش آشنا بشیم:

- برخلاف معمول دیگر دعاها، نه با حمد و ثنای خدا شروع می‌شه، نه سلام و صلواتی بر پیامبر و اهل بیت داره. بی‌مقدمه می‌ره سر اصل مطلب و خواسته‌هاش رو به زبون میاره.

- دعای جهانی: خواسته‌های این دعا، فردی و شخصی نیست؛ جهانیه. نگفته منو ببخش، منو شفا بده، شکمم رو سیر کن. شایدم راز عظمت و اهمیت این دعا همین باشه که یک «دعای جامع و جهانی» است.

- دعای اقتصادی: توجه دعا، روی مشکلات قشر ضعیف و گرفتار جامعه است. برهنه و گرسنه، غریب و اسیر. ۳ بار هم کلمه فقر گفته شده. می‌شه گفت علاوه بر "جهانی‌بودن"، یک دعای "اقتصادی" به حساب میاد.

- اللَّهُمَّ غَیِّرْ سُوءَ حَالِنَا بِحُسْنِ حَالِك: چه عبارت دلنشین و قشنگی. مثل متن‌های عاشقانه یا دیالوگ بعضی فیلمهاست: «خدایا سرتو درد نمی‌آرم؛ خلاصه اینکه حال بدمون رو به خوبی خودت خوب کن». همون دعایی که ابتدای سال می‌خونیم (حَوّل حالَنا الی اَحسنِ الحال) اینجا در ماه رمضان که بهار مومنان و عُرفاست، می‌خونیم.

- اللَّهُمَّ أَصْلِحْ کُلَّ فَاسِدٍ مِنْ أُمُورِ الْمُسْلِمِین: فقط یکبار اسم مسلمانان اومده. بقیش بدون قیده و عمومیه.

- ظاهرا منظور از "امور مسلمین" جامعه اسلامی است.

- مفاسد بزرگ و متعددی که در جامعه و ملل مسلمان هست و کم هم نيست، به تدبير خداوند اصلاح بشه. راهش همینه که در اين دعاست؛ توجه مثبت و فعال، به اطرافيان و اقشار آسیب‌پذیر.

»» قرآن - هنر خواستن (دعای دیگران)

سوره محمد

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ. وَ اللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ وَ مَثْواكُمْ (۱۹)

بدان که هیچ معبودی جز اللّه نیست و برای گناه خود و مردان و زنان باایمان استغفار کن. و خدا، رفت و آمد و آرمیدن شما را می‌داند.

سوره حشر

وَ الَّذِینَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ یَقُولُونَ: رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَ لِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ، وَ لاتَجْعَلْ فِی قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِینَ آمَنُوا، رَبَّنَا إِنَّکَ رَءُوفٌ رَحِیم (۱۰)

کسانی که پس از مهاجران و انصار آمدند و می‌گویند: «پروردگارا! ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفته‌اند، بیامرز، و در دل‌های ما کینه‌ای از مؤمنان قرار مده. پروردگارا! تو رئوف و مهربانی»

سوره ابراهیم

رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَابُ (۴۱)

پروردگارا! مرا و پدر و مادرم را و مؤمنان را، روزی که حساب برپا می‌شود، ببخشای.»

سوره نوح

رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِوَالِدَيَّ، وَ لِمَن دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً، وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ ... (۲۸)

پروردگارا! مرا و پدر و مادرم را و هر کس را که با ایمان به خانه‌ام وارد شود و همه مردان و زنان باایمان را بیامرز»

نکته:

- یک میانبر براي اينکه دعا مستجاب شود، اين است که براي ديگران هم دعا کني:

رسول الله صلی الله علیه و آله:

دُعَاءُ اَلْمُؤْمِنِ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ اَلْغَيْبِ مُسْتَجَابٌ.
دعای مؤمن برای برادر (دینی) خود در غیاب او، مستجاب است.

https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/202157/

امام صادق عليه‌السلام:

مَن دَعا لأخيه المؤمن، دَفع اللّهُ عنه البلاء، و دَرّ عليه الرزق.
هر کس برای برادر مؤمنش دعا کند، خداوند بلا را از او دور، و رزق و روزیش را فراوان می‌کند.

https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/69563/

- در قنوت نماز شب سفارش شده که چهل بار براي ديگران استغفار کن و هفتاد بار براي خودت. اين فرمول، مخصوص نماز شب نيست و در هر جايي کارسازه.

- دعاي براي ديگران باعث مي‌شه قدرت و بُرد دعا بيشتر بشه.

زیارت امین الله

اللَّهُمَّ فاجْعَلْ نَفْسِي ... مُشتاقةً اِلي فَرحةِ لِقائک.

خدایا! جانم را مشتاق به شادی لقای خود قرار ده.

مناجات شعبانیه

إِلٰهِي فَسُرَّنِي بِلِقائكَ، يَوْمَ تَقْضِي فِيهِ بَيْنَ عِبادِكَ.

معبود من! مرا به دیدارت شادمان گردان، در روزی که میان بندگانت داوری می‌کنی.

ابوحمزه ثمالی

يا ذا الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ، حَبِّبْ إِلَيَّ لِقاءَكَ وَ أَحْبِبْ لِقائي؛ وَ اجْعَلْ لِي فِي لِقائكَ الرّاحَةَ وَ الْفَرَجَ وَ الْكَرامَةَ.

ای صاحب جلال و اکرام! دیدار خود را در نظر من محبوب بگردان و دیدار مرا در نظر خود محبوب فرما؛ و برای من در دیدار خود، آسایش و گشایش و کرامت قرار ده.

مناجات مریدین

وَ لِقاؤُكَ قُرَّةُ عَيْنِي، وَ وَصْلُكَ مُنيٰ نَفْسِي، وَ إِلَيْكَ شَوْقِي، وَ فِي مَحَبَّتِكَ وَلَهِي، وَ إِليٰ هَواكَ صَبابَتِي، وَ رِضاكَ بُغْيَتِي، وَ رُؤْيَتُكَ حاجَتِي.

دیدارت نور چشم من است، و وصلت آرزوی جان من؛ و به سوی تو شوق من، و در محبت تو والهی و شیفتگی من است، و در هوای توست دلدادگی من، و خشنودیت خواسته من، و دیدن تو نیاز من.

مناجات متوسلین

وَ أَقْرَرْتَ أَعْيُنَهُمْ بِالنَّظَرِ إِلَيْكَ يَوْمَ لِقائكَ.

و چشمان‌شان را با نگاه به خودت در روز دیدارت روشن گردانیدی.

مناجات مفتقرین

وَ غُلَّتِي لايُبَرِّدُها إِلّا وَصْلُكَ، وَ لَوْعَتِي لايُطْفِيها إِلّا لِقاؤُكَ، وَ شَوْقِي إِلَيْكَ لايَبُلُّهُ إِلّا النَّظَرُ إِليٰ وَجْهِكَ، وَ قَرارِي لايَقِرُّ دُونَ دُنُوِّي مِنْكَ.

و سوز درونم را جز وصل تو خنک نمی‌کند، و آتش و التهابم را جز دیدار تو فرو نمی‌نشاند، و شوق مرا به تو، جز نگریستن به جمالت، تر (و سیراب) نمی‌کند، و قرار و آرامشم قرار نمی‌گیرد مگر به نزدیک شدن به تو.

مناجات زاهدین

وَ أَقْرِرْ أَعْيُنَنا يَوْمَ لِقائكَ بِرُؤْيَتِكَ، وَ أَخْرِجْ حُبَّ الدُّنْيا مِنْ قُلُوبِنا.

و چشمان ما را در روز دیدارت به رؤیت خود روشن گردان، و محبت دنیا را از دل‌های ما بیرون کن.

مناجات عرفه

مَتيٰ غِبْتَ حَتّيٰ تَحْتاجَ إِليٰ دَلِيلٍ يَدُلُّ عَلَيْكَ؟ وَ مَتيٰ بَعُدْتَ حَتّيٰ تَكُونَ الْآثارُ هِيَ الَّتِي تُوصِلُ إِلَيْكَ؟ عَمِيَتْ عَيْنٌ لاتَراكَ عَلَيْها رَقِيباً.

کی پنهان بوده‌ای تا نیاز به راهنمایی داشته باشی که به سویت راهنمایی کند؟ و کی دور بوده‌ای تا آثار (و نشانه‌ها) باشند که (مرا) به تو برسانند؟ کور باد چشمی که تو را بر آن مراقب (و ناظر) نبیند.

... وَ أَنْتَ الَّذِي تَعَرَّفْتَ إِلَيَّ فِي كُلِّ شَيْءٍ، فَرَأَيْتُكَ ظاهِراً فِي كُلِّ شَيْءٍ؛ وَ أَنْتَ الظّاهِرُ لِكُلِّ شَيْءٍ.

و تویی که در هر چیزی خود را به من شناساندی، پس تو را در هر چیزی آشکارا دیدم؛ و تویی که برای هر سچیزی آشکاری.

... كَيْفَ تَخْفيٰ وَ أَنْتَ الظّاهِرُ؟ أَمْ كَيْفَ تَغِيبُ وَ أَنْتَ الرَّقِيبُ الْحاضِرُ؟

چگونه پنهانی در حالی که تو آشکاری؟ یا چگونه غایبی در حالی که تو مراقب حاضر (و ناظر) هستی؟

نکته:

لحن امام حسین علیه‌السلام در مناجات عرفه با بقيه فرق مي‌کنه. در اينجا نمي‌گه: بردار ز رخ پرده، که مشتاق لقائم. بلکه مي‌گه:

غیبت نکرده‌ای، که شوم طالب حضور
پنهان نگشته‌ای، که هویدا کنم تو را

انگار که سیدالشهدا با سرعت نور گذشته از اون حرفها.

»» مناجات عرفه - غیبت نکرده‌ای

بردار ز رخ پرده
که مشتاق لقائيم

سوره یونس

إِنَّ الَّذينَ لايَرجونَ لِقاءَنا، وَ رَضوا بِالحَياةِ الدُّنيا وَ اطمَأَنّوا بِها، وَ الَّذينَ هُم عَن آياتِنا غافِلونَ (٧) أُولٰئِكَ مَأواهُمُ النّارُ بِما كانوا يَكسِبونَ (۸)

آنها که ایمان به ملاقات ما ندارند، و به زندگی دنیا خشنود شدند و بر آن تکیه کردند، و آنها که از آیات ما غافلند (۷) (همه) آنها جایگاهشان آتش است، به خاطر کارهایی که انجام می‌دادند (۸)

سوره انعام

قَد خَسِرَ الَّذينَ كَذَّبوا بِلِقاءِ اللَّهِ؛ حَتّىٰ إِذا جاءَتهُمُ السّاعَةُ بَغتَةً، قالوا: يا حَسرَتَنا عَلىٰ ما فَرَّطنا فيها. وَ هُم يَحمِلونَ أَوزارَهُم عَلىٰ ظُهورِهِم. أَلا ساءَ ما يَزِرونَ (۳۱) وَ مَا الحَياةُ الدُّنيا إِلّا لَعِبٌ وَ لَهوٌ، وَ لَلدّارُ الآخِرَةُ خَيرٌ لِلَّذينَ يَتَّقونَ. أَفَلاتَعقِلونَ؟ (۳۲)

قطعاً کسانی که دیدار خداوند را تکذیب کردند، زیانکار شدند. همین که ساعتِ موعود، ناگهان به سراغشان آید، در حالی که بار سنگین گناهان خویش را بر پشتشان می‌کشند، می‌گویند: «دریغا از آن کوتاهی‌ها که در دنیا کرده‌ایم.» آگاه باشید که چه بد باری است آنچه به دوش می‌کشند. (۳۱) و زندگی دنیا جز بازی و سرگرمی نیست. و البتّه خانه‌ی آخرت، برای تقواپیشگان بهتر است. آیا نمی‌اندیشید؟ (۳۲)

سوره عنکبوت

مَن كانَ يَرجو لِقاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ، وَ هُوَ السَّميعُ العَليمُ (۵)

هرکس که مشتاق و اميدوار به لقاء الله است، بی‌شک زمان معین شده (و وعده ديدار) خدا، آمدنی است؛ و اوست شنوای دانا.

سوره کهف

قُل إِنَّما أَنا بَشَرٌ مِثلُكُم، يوحىٰ إِلَيَّ: أَنَّما إِلٰهُكُم إِلٰهٌ واحِدٌ؛ فَمَن كانَ يَرجو لِقاءَ رَبِّهِ فَليَعمَل عَمَلًا صالِحًا، وَ لايُشرِك بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا (١١٠)

بگو: «من فقط بشری هستم مثل شما؛ (امتیازم این است که) به من وحی می‌شود که تنها معبودتان معبود یگانه است؛ پس هر که به لقای پروردگارش امید دارد، باید کاری شایسته انجام دهد، و هیچ کس را در عبادت پروردگارش شریک نکند.

نکته:

در اين يادداشت فقط چند آيه که حاوی کلمه "لقاء" است آورده شد، و الا اين بحث در آيات زیادی آمده؛ مثل

الَّذينَ يَظُنّونَ أَنَّهُم مُلاقو رَبِّهِم وَ أَنَّهُم إِلَيهِ راجِعونَ ‎(بقره/۴۶)
آنان که می‌دانند به پیشگاه پروردگارشان حاضر خواهند شد و به سوی او بازمی‌گردند.

قُل إِنَّ المَوتَ الَّذي تَفِرّونَ مِنهُ فَإِنَّهُ مُلاقيكُم؛ ثُمَّ تُرَدّونَ إِلىٰ عالِمِ الغَيبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِما كُنتُم تَعمَلونَ (جمعه/۸)
بگو: مرگی که از آن می‌گریزید، قطعاً با شما دیدار خواهد کرد. سپس به نزد آن آگاهِ پنهان و پیدا برگردانده می‌شوید، پس او شما را به آنچه کرده‌اید، آگاه خواهد ساخت.

آیت الله خامنه‌ای:

از کار عامیانه و جاهلانه به شدت باید پرهیز کرد. از جمله چیزهایی که می‌تواند یک خطر بزرگ باشد، کارهای عامیانه و جاهلانه و دور از معرفت و غیر متکی به سند و مدرک در مسئله مربوط به امام زمان است، که همین زمینه را برای مدعیان دروغین فراهم می‌کند. کارهای غیرعالمانه، غیرمستند، غیر متکی به منابع و مدارک معتبر، صرف تخیلات و توهمات؛ این جور کاری مردم را از حالت انتظار حقیقی دور می‌کند، زمینه را برای مدعیان دروغگو و دجال فراهم می‌کند. از این بایستی به شدت پرهیز کرد.

بعضی از این چیزهایی که راجع به علائم ظهور هست، قطعی نیست؛ چیزهایی است که در روایات معتبرِ قابل استناد هم نیامده است. روایات ضعیف است، نمی‌شود به آنها استناد کرد. آن مواردی هم که قابل استناد هست، این جور نیست که بشود راحت تطبیق کرد.

https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889